Vijftigste Kerstmis

Ik kom uit een goed katholiek nest. Ben te laat geboren voor de reguliere biecht, maar heb nog wel mogen beleven dat er op vrijdag (Goede Vrijdag) geen vlees werd gegeten. De vervanger was bijvoorbeeld een lekkerbekje voor ons en een haring voor mijn vader. Die ik (toen al haring-verslaafd) niet zelden van hem afbedelde, en hij mijn portie dan maar opat. Zo was mijn vader. Mijn moeder vond haring te zout voor een kind. Bij ons thuis stonden dagelijks drie gangen op het menu. Soep, hoofdgerecht en pudding. Drie borden ook. Mijn moeder vond het onsmakelijk om griesmeel te serveren bovenop de jus van de aardappelen.

Eind 1964 kwam er een vaatwasser in huis. Samen met mijn broertje, begin december van dat jaar geboren. Voortaan waren er zes kinderen. Er verschenen ook nog droogautomaat (de eerste van het land?) en een strijkmachine. Ik was toen drie en de geboorte van mijn jongste broer is niet eens mijn eerste herinnering. Want die dateert van twee maanden daarvoor. Toen mijn moeder hoogzwanger was van de jongste, liet mijn oudste broer bijna het leven onder een tractor in de buurt. Hij was elf maar dat ongeluk heeft een zware wissel getrokken op zijn verdere leven. En op het hele gezin. Mijn oudste broer is inmiddels 61, heeft de hele wereld gezien maar dat rechterbeen plaagt altijd.  Hoe ons gezin Kerstmis vierde op 25 december 1964 kan ik me niet meer herinneren.

Chinees in Zwolle

Het moet een enorm drukke tijd zijn geweest, maar waarschijnlijk ook heel traditioneel. Grote kerstboom met gekleurde lampjes en de kerststal met een ‘losse’ Jezus. (Apart bewaard in krantenpapier). Met de saucijzenbroodjes van de protestants-christelijke bakker Hakvoort uit Urk als ontbijt en als diner de gebruikelijke Limburgse rundertong met toebehoren. Hoorde de ‘Chinees’ in Zwolle op Tweede Kerstdag al tot de traditie? Ik weet het niet. Wellicht is die in dat jaar ontstaan omdat mijn broer en zijn gebroken been werden verpleegd in het plaatselijke, door nonnen gerunde katholieke ziekenhuis De Weezenlanden. Maar reëel is die veronderstelling niet; er was immers een kerstkind van drie weken in huis. De baby van toen woont overigens alweer een decennium in het Spaanse Valencia. Feliz Navidad, het kan verkeren.

Hoogtijdagen

Kerstmis 1964. Was het koud in die dagen? Moeilijk om een kolenkachel en een oliekachel brandend te houden? Hoe bereidde je een kerstdiner op een gasfornuis met butagasfles. Hoe hield je de babykamer annex ouderslaapkamer warm met ‘enkel’ glas, ‘bloemen op de ruiten’ en ‘gestikte’ dekens? Na de nachtmis zullen de beminde gelovigen van de Friese pastoor Galama elkaar een Zalige Kerstmis hebben gewenst. En dat had helemaal niets met eten te maken.

Kerstmis 2014.  Vijftig jaar later hoor ik nooit en nergens meer het woord Kerstmis. In de media, horeca en detailhandel heet het kerst, kerstfeest, kerstaanbieding, kerstcadeau. Dit jaar start nationaal warenhuis De Bijenkorf uitgerekend op Tweede Kerstdag zijn jaarlijkse uitverkoop! Opnieuw een kerkelijke hoogtijdag beland op het altaar van de commercie! Zoals we al gewend zijn van Tweede Paasdag en Tweede Pinksterdag.

Zijn er nog kinderen die worden opgevoed in de geest van Kerstmis? Heeft het woord wellicht een te ‘katholieke’ klank? Zelf zal ik het feest in mijn eigen huistraditie vieren. Met een boom van vorig jaar en beelden uit de Wereldwinkel. Rustig en vooral matig. Want zo is het toch bedoeld? Mijn ouders leven allang niet meer, maar hun traditie van Kerstmis houd ik heel graag in ere.

 

 

 

 

Reageer

Your email is never shared. Verpluchte velden zijn gemarkeerd *

*
*